चीनले दियो कडा चेतावनी, अब के हुन्छ ?

बेइजिङ, भदौ २० दक्षिण चीन सागरको विषयमा अमेरिकाको पक्ष नलिन आसिएन राष्ट्रलाई चीनले चेतावनी दिएको छ।

विवादित जलक्षेत्र दक्षिण चीन सागरको विषयमा हुन लागेको महत्वपूर्ण छलफल अगाडि चीनले आफ्ना दक्षिणपूर्वी एसियाली छिमेकी राष्ट्रहरुलाई विवाद खडा गर्ने अमेरिकासँग सम्पर्क नगर्न चेतावनी दिएको हो।

चीनको उप–विदेशमन्त्री लुओ झाओहुइले दक्षिण चीन सागरबारे सन् २००२ यता जारी छलफल पुनः सुचारु हुने बताउँदै आसिएन राष्ट्रसँग यसको विवादबारे छलफल हुने बताए।

कोरोना भाइरसका कारण यस छलफल अवरुद्ध भएको थियो। चीनले यस जलक्षेत्रसँग सम्बन्धित मुलुकबाहेक अन्यले यस विषयमा छलफल नगर्ने अडान पहिल्यैबाट राख्दै आएको छ।

तर आसिएन राष्ट्रहरु जसले दक्षिण चीन सागर चीनसँगै दाबी गरिरहेका छन् उनीहरुले अमेरिकी उपस्थितीलाई स्वागत गरेका छन्। चीनले बारम्बार अमेरिका दक्षिण चीन सागरको दाबीकर्ता नभएकाले यस क्षेत्रमा कुनै गतिविधि संचालन नगर्न भनिरहेको छ।

तर अमेरिकाले आफ्ना सहयोगी राष्ट्रको सुरक्षा प्रदान गर्नु कर्तव्य भएको बताउँछ। अमेरिकी सेनाले यहाँ सैन्य अभ्यास पनि गरिरहन्छ।

लुओले अमेरिकाकै कारण दक्षिण चीन सागरमा समस्या खडा भएको आरोप लगाएका छन्।

उनका अनुसार अमेरिकाले चीन विरोधी शक्ति क्वाड यस क्षेत्रमा खडा गरेको छ। क्वाडलाई लुओले सानो नेटो समूह भनेका छन्। अमेरिकाले शितयुद्धको मनस्थितीसमेत बनाएको चीनको आरोप छ।

दक्षिण चीन सागर विवादित जलक्षेत्र मानिन्छ। चीनले यस विवादित जलक्षेत्रमा कृत्रिम टापुको निर्माण गरेर सेना तथा हतियारहरु तैनाथ गरेको छ।

तर दक्षिण चीन सागर आफ्नो भएको दाबी गर्ने मुलुकहरुले चीनको यस कार्यको विरोध गरेका छन्। चीनसँगै ब्रुनाइ, मलेसिया, फिलिपिन्स, ताइवान तथा भियतनामले पनि यस सागर आफ्नो भएको दाबी गर्दछन्।

अमेरिकाले आफ्ना सहयोगी राष्ट्रको सुरक्षाको लागि भन्दै यस विवादित जल क्षेत्रमा सैन्य अभ्यास गर्दै आएको जनाएको छ।

चीनले अमेरिका यस क्षेत्रको दाबीकर्ता नभएको र उसले यस क्षेत्रमा सैन्य अभ्यास गर्नु अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लंघन भएको बताउँदै आएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय अदालतले सन् २०१६ मा दक्षिण चीन सागरलाई चीनले दाबी गर्नु अवैधानिक र आधारहीन कार्य भएको बताएको थियो।

अमेरिका लगायतका मुलुकले चीनले अन्तर्राष्ट्रिय अदालतको फैसला मान्नुपर्ने बताएका छन्।

चीनले भने दक्षिण चीन सागरको विषय आन्तरिक मामिला भएकाले यस विषयमा हस्तक्षेप नगर्न चेतावनी दिँदै आएको छ।

चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको यस्तो छ खतरनाक योजना

चीनले हाल ताइवान स्ट्रेट ‘ताइवान र चीन छुट्याउने समुद्री सीमा’ नजिकका उत्तरी र दक्षिणी क्षेत्रमा चरणवद्ध रुपमा सैन्य अभ्यास गरिरहेको छ।

चिनियाँ जनमुक्ति सेनाले ताइवान नजिक पर्ने चिनियाँ तटीय शहरहरुमा समुन्द्र र जमीन दुवैमा प्रयोग गर्न सकिने हतियारहरु पनि तैनाथ गरेका छन्।

चिनियाँ जनमुक्ति सेनाका इस्टर्न थिएटर कमाण्डले बिहीबार मात्र उत्तर र दक्षिणको ताइवान स्ट्रेटमा यसैहप्ता तीनदिने सैन्य अभ्यास सम्पन्न गरेको बताएको थियो।

कमाण्डले यही आइतबार झेजियाङ प्रान्त जुन ताइवानदेखि ३४० माइल टाढा छ त्यहाँ दुई दिन सैन्य अभ्यास गर्ने पनि बताएको छ।

यसबीचमा विज्ञहरुले चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको चरणबद्ध सैन्य अभ्यासलाई ताइवान कब्जा गर्ने योजना भएको बताएका छन्।

तर चीनबाट ताइवान अलग्याउन चाहने शक्तिको विरुद्धमा मात्र आफूले सैन्य अभ्यास गरेको चीनको विदेशमन्त्रालयले हालै बताएको छ।

केही समय अगाडि मात्र चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङले ताइवानका अलगाववादीबाट चीनलाई खतरा उत्पन्न भएकाले आफ्ना सेनालाई युद्धको तयारी थाल्न आदेश दिएका थिए।

यसबीचमा सैन्य अभ्यासहरु भइरहेका हुन्। ताइवानले पनि गत महिना ५ दिने सैन्य अभ्यास गरेको थियो।

‘सन् २०१५ यता चीनको इस्टर्न थिएटर कमाण्ड सीमा क्षेत्रमा विस्तार हुँदै गएका छन्। क्षेप्यास्त्र, रकेट लन्चरजस्ता सबै हतियार प्रणाली तयार छन्’ कान्वा डिफेन्स रिभ्युका सम्पादक आन्द्रे चाङ भन्छन्,‘सन् २०१७ यता दुईवटा नौसेनाका टोलीहरु बनेका छन् साथै समुन्द्र र जमीनमा लड्ने ४० हजार सेना वरपर छन्।’

पछिल्ला गतिविधिले ताइवान र चीनको विवाद चर्कने खतरा उत्पन्न भएको छ। बेइजिङस्थित सैन्य विज्ञ झाउ चेनमिङ भन्छन्,‘अमेरिका र ताइपेइबीच सम्बन्ध प्रगाढ बन्दै जाँदा चिनियाँ सैन्य अभ्यास ताइवानलाई राजनीतिक चेतावनी हो।’

ताइवानमा हालैमात्र अमेरिकाका स्वास्थ्यमन्त्री एलेक्स अजरले चारदिने भ्रमण गरेका थिए। ताइवानलाई आफ्नो भूमि मान्दै आएको चीनले अमेरिकी उच्च अधिकारीको यस भ्रमणलाई चर्को स्वरमा विरोध गरेको थियो।

ताइवानले आफू लोकतान्त्रिक मुलुक भएको बताउँछ तर चीनले ताइवानलाई आफ्नो मुलुकको अंगको रुपमा हेर्ने गरेको छ।

चीनले आवश्यक परेको खण्डमा आफूले शक्ति लगाएर ताइवान कब्जा पनि गर्नसक्ने बताइरहँदा ताइवानले चिनियाँ खतरासँग जुध्नलाई आफ्नो रक्षाशक्ति मजबुत बनाउन थालेको छ।

गत मे महिनामा ताइवानकी राष्ट्रपति साइ इंग–वेनले आफ्नो नयाँ कार्यकालमा क्षेप्यास्त्र कार्यक्रम अगाडि बढाउने र प्रतिरक्षा प्रणालीलाई सशक्त बनाउने बताएकी थिइन्।

उनले चीनको एक देश दुई प्रणाली नीति ताइवानमा नचल्ने पनि बताएकी थिइन्।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *