कतारमा रोजगारदाता परिवर्तन गर्ने योजनामा हुनुहुन्छ ? यी हुन् पुरा गर्नुपर्ने प्रकृयाहरु

कतारमा रोजगारदाता परिवर्तन गर्न पाइने कानुन गत अगष्ट ३०, २०२० मा सार्वजनिक भएको छ ।
सो कानुन अनुसार रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहने श्रमिकले पुरा गर्नुपर्ने प्रकृयाका विषयमा कतारको प्रशासनिक विकास, श्रम तथा सामाजिक मामिला मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ ।
यसका लागि निम्न चरण पुरा गर्नुपर्ने सो मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छः
१. रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहने श्रमिकले आफूले रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहेको विषय electronic notification system of the ADLSA मार्फत अनलाइन माध्यमबाट जानकारी दिनुपर्नेछ ।
यसरी रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहने श्रमिक मध्ये दुई बर्ष वा सो भन्दा कम समयावधिको रोजगार करार सम्झौता भएकाहरुले एक् महिना अगावै तथा दुई बर्षभन्दा बढी समयावधिको रोजगार करार सम्झौता भएकाहरुले दुई महिना अगावै यसरी जानकारी दिनुपर्नेछ ।
२. यसरी अनलाइन प्रणाली मार्फत आवेदन दिंदा निम्नानुसारका कागजात सहित आवेदन दिनुपर्नेछ ।
क) रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहनेहरुले भर्नुपर्ने मन्त्रालयले उपलव्ध गराउने फारम
ख) आफू कार्यरत रोजगारदातासँगको रोजगार करार सम्झौताको प्रतिलिपि, यदि त्यस्तो सम्झौता पत्र नभएको अवस्थामा रोजगारीका लागि रोजगारदाताले दिएको अफर लेटर
ग) नयाँ रोजगारदाताको जव अफर पत्र (अरवी भाषामा हुनुपर्ने)
३. यसरी आवेदन दिएपश्चात श्रमिक तथा नयाँ रोजगारदाताले मन्त्रालयबाट रोजगारी परिवर्तन सम्वन्धि एसएमएस प्राप्त गर्नेछन् ।
४. तत्पश्चात नयाँ रोजगारदाताले श्रमिकसँगको रोजगारी सम्झौता सम्वन्धि प्रकृया अनलाइन मार्फत पुरा गर्नेछन् ।
५. नयाँ रोजगारदाताले रोजगार सम्झौता पत्र प्रिन्ट गरेर श्रमिकसँग छलफल गरी हस्ताक्षर गर्नेछन् ।
६. हस्ताक्षर गरिएको नयाँ सम्झौता पत्र पुनः रोजगारदाताले अनलाइन प्रणालीमा अपलोड गर्नेछन् । यसका लागि रोजगारदाताले ६० रियाल शुल्क तिर्नुपर्नेछ ।
७. जव नयाँ सम्झौतालाई मन्त्रालयले अनुमोदन गर्नेछ, त्यसपछि नयाँ रोजगारदाताले श्रमिकको नयाँ कतारी आइडी (परिचयपत्र) का लागि आवेदन दिनेछन् ।
यी सम्पूर्ण प्रकृया पुरा भएपछि श्रमिकले नयाँ रोजगारदातासँग काम सुरु गर्न सक्नेछन् । श्रमिकले नयाँ रोजगारदातासँगको आवद्धता सहितको कतारी आईडी तथा स्वास्थ्य परिचयपत्र प्राप्त गर्नेछन् ।
यदि कुनै व्यक्तिलाई नियमानुसार दिनुपर्ने पूर्वजानकारीको समयावधि (एक महिना वा दुई महिना) अगावै कुनै रोेजगारदाताले रोजगारीमा लगाउन चाहेमा नयाँ रोजगारदाताले पुरानो रोजगारदातालाई भर्ना प्रकृयामा भएको खर्चको निश्चित प्रतिशत तथा एकतर्फी हवाई टिकट वापतको रकम तिर्नुपर्ने मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ । यसरी तिर्ने खर्च श्रमिकको दुई महिनाको तलव भन्दा बढी भनें लिन पाइने छैन ।
कतारमा श्रमिकलाई तलव नदिने रोजगारदातालाई कडा कारवाही
श्रम बजारमा महत्वपूर्ण फेरवदल हुनेगरी कतारले अगष्ट ३०, २०२० मा जारी गरेका दुई नयाँ कानुनले श्रमिकलाई तलव, सुविधा नदिने रोजगारदातालाई कडा कारवाही गर्ने व्यवस्था गरेको छ । श्रमिकले काम गरे वापत तलव पाउने ग्यारेण्टी गर्ने प्रणाली (वेज प्रोटेक्सन सिष्टम) लाई थप प्रभावकारी बनाइने भन्दै कतारले अन्तराष्ट्रिय समुदायबाट हुने आलोचनालाई कम गर्ने प्रयत्न गरेको हो ।
कतारको प्रशासनिक विकास, श्रम तथा सामाजिक मामिला मन्त्रालयले जारी गरेको सुचनामा नयाँ श्रम कानुनले श्रमिकलाई काम गरेवापत तलव सुविधा नदिने रोजगारदातालाई हुने जरिवानामा कडाई गरिएको उल्लेख छ । यसैगरी उचित आवास सुविधा उपलव्ध नगराउने रोजगारदातालाई पनि कारवाही हुने व्यवस्था नयाँ कानुनमा समेटिएको जनाइएको छ
श्रमिकको गुनासो व्यवस्थापनका लागि बनाइने कमिटीहरुको संख्या वृद्धि गर्दै गुनासो व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राखिएको पनि सो मन्त्रालयले जनाएको छ । यसका लागि श्रम निरिक्षकहरुको दक्षता अभिवृद्धि गर्ने लक्ष्य समेत राखिएको सुचनामा जनाइएको छ ।
नयाँ कानुनका महत्वपूर्ण पक्षहरुः
– न्यूनतम तलव १ हजार रियाल हुने ।
– रोजगारदाताले आवास तथा खाना सुविधा उपलव्ध नगराएको अवस्थामा आवासका लागि ५ सय तथा खानाका लागि ३ सय रियाल थप उपलव्ध गराउनुपर्नेछ । यस्तो अवस्थामा मासिक तलव १ हजार ८ सय उपलव्ध गराउनु पर्नेछ ।
– करार अवधिभित्र कुनै श्रमिकले रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहेमा रोजगारदाताको नो अव्जेक्सन लेटर आवश्यक पर्नेछैन । तर यसरी रोजगारी छोड्दा दुई बर्षभन्दा कम समयावधिको रोजगार करार सम्झौता भएमा एक महिना अगावै तथा दुई बर्षभन्दा लामो समयावधिको रोजगार करार सम्झौता भएमा दुई महिना अगावै सुचना दिनुपर्नेछ । यसरी अग्रिम सुचना नदिइएको अवस्थामा श्रमिकलाई आर्थिक जरिवाना हुनेछ ।
मानव अधिकारवादी संस्था एम्नेष्टि ईण्टरनेशनलले कतारले ल्याएको नयाँ कानुनलाई श्रमिकको अधिकार रक्षाका दिशामा महत्वपूर्ण काम भन्दै यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुनुपर्ने बताएको छ । यसैगरी आईटीयूसी, आईएलओ लगायतका संघसंस्थाहरुले पनि कतारको नयाँ कानुनलाई स्वागत गरेका छन् ।
कतारको ‘ऐतिहासिक निर्णय’: रोजगारदाता फेर्न पाइने, न्यूनतम तलव तोकियो
कतारले श्रम कानूनमा महत्वपूर्ण परिवर्तन गर्दै न्यनूतम तलव वृद्धि र रोजगारदाता परिवर्तन गर्न पाउने व्यवस्था गरेको भन्दै अन्तराष्ट्रिय श्रम संगठन (आइएलओ) ले यसलाई ‘ऐतिहासिक परिवर्तन’ भनेको छ । आइएलओले रोजगारदाता परिवर्तन गर्न आफूले काम गरिरहेको रोजगारदाताको अनुमति चाहिने व्यवस्था खारेज तथा खाडी क्षेत्रमा नै भेदभावरहित न्यूनतम ज्याला कार्यान्वयन गरेको जनाएको छ ।
कतारको श्रम मन्त्रालयले आइतवार श्रम क्षेत्र सुधार सम्वन्धि कानुन लागु गर्दै भेदभावरहित न्यूनतम ज्याला तथा रोजगारदाता परिवर्तन गर्न ‘नो अव्जेक्सन सर्टिफिकेट’ आवश्यक नपर्ने व्यवस्था गरेको स्थानीय सञ्चार माध्यमहरुले पनि समाचार लेखेका छन् । कतारका श्रम मन्त्री युसुफ मोहम्मद अल ओथमन फक्रहुले भनेका छन्, “कतार आधानिक र समुन्नत श्रम बजार निर्माणका लागि प्रतिवद्ध छ । कतार भिजन २०३० लाई मध्यनजर गर्दा यो निर्णय महत्वपूर्ण हुने छ जहाँ श्रमिक, रोजगारदाता तथा कतारले लाभ प्राप्त गर्नेछ ।” नयाँ कानुन ६ महिनाभित्रमा लागु हुने जनाइएको छ ।
कतारले कानून नं १८, २०२० कार्यान्वयन गर्दै आप्रवासी कामदारले रोजगारदाताको अनुमति बेगर पनि अव रोजगारी परिवर्तन गर्न पाउने व्यवस्थाको निर्णय गरेको छ । कतारले यसअगाडी नै कफाला हटाउने घोषणा गरिसकेको थियो । यसले कतारी श्रम बजारमा नयाँ युग सुरु हुने आइएलओको भनाई छ ।
यसैगरी कानून नं १७, २०२० लागु गर्दै कतारले न्यनूतम तलव तोकेको छ । सो कानून अनुसार अव कतारमा न्यूनतम तलव १ हजार रियाल हुनेछ ।  यो निर्णय सवै श्रमिकलाई लागु हुनेछ । यसैगरी कतारमा हरेक श्रमिकलाई आवासका लागि प्रतिमहिना ५ सय रियाल तथा खानाका लागि ३ सय रियाल थप दिनुपर्नेछ । यसले कतारमा खाना तथा आवास सहित न्यूनतम तलव १ हजार ८ सय रियाल हुनेछ ।
“यो महत्वपूर्ण परिवर्तनको सुरुवात गरेर कतारले आफ्नो प्रतिवद्धतालाई प्रस्तुत गरेको छ,जसले श्रमिकलाई बढी स्वतन्त्रता, सुरक्षा तथा रोजगारदातालाई छनौटको बढी अवसर दिएको छ” आइएलओका महानिर्देशक गाई राईडरले भनेका छन्, “यसले सरकार, श्रमिक र रोजगारदाता मिलेर काम गर्दा के प्राप्त गर्न सकिन्छ भन्ने कुराको हामी साक्षि भएका छौं ।”
कतार सरकारको निर्णयलाई अन्तराष्ट्रिय ट्रेड यूनियन महासंघ (आईटीयूसी) ले पनि महत्वपूर्ण निर्णय भन्दै स्वागत गरेको छ । नयाँ कानूनले रोजगारदाताको श्रमिक माथिको नियन्त्रणको अन्त्य हुने आईटीयूसीको धारणा छ । यसैगरी खाडी क्षेत्रमै न्यूनतम ज्याला निर्धारण गरेर कतारले ऐतिहासिक काम गरेको सो संस्थाको भनाई छ । आइटीयूसीका महासचिव शरन बरोले भनेकी छन्, “कतारमा कार्यरत आप्रवासी श्रमिकहरुका लागि यो अत्यन्तै खुशीको समाचार हो, कतारको नेतृत्वले कफाला प्रणालीलाई हटाउन गरेको कार्य तथा नयाँ न्यूनतम ज्याला लागु गर्ने कानुन लामो समयदेखि प्रतिक्षा गरिएको विषय हो ।”
आइटीयूसीले कतार सरकारलाई ऐतिहासिक निर्णयका बारेमा सम्पूर्ण श्रमिकलाई जानकार बनाउन तथा नयाँ कानुनबाट लाभ लिने अवसर सिर्जना गर्न आवश्यक सहयोग गर्न तत्पर रहेको जनाएको छ । उसले खाडी क्षेत्रका अन्य मुलुकहरुले कतारको सिको गर्दै यस्तै परिवर्तन गर्न आवश्यक रहेको बताएको छ । आइटीयूसीले पछिल्लो कानुनले कतारमा कार्यरत ४ लाख भन्दा बढी आप्रवासी श्रमिकको न्यूनतम ज्यालामा ३३ प्रतिशत वृद्धि भएको जनाएको छ । कतारले घोषणा गरेको कुल १ हजार ८ सय रियाल मध्ये १ हजार न्यूनतम तलव हो भनें ५ सय आवासका लागि खर्च तथा ३ सय खाना खर्च हो । यो निर्णय घरेलु श्रमिकलाई पनि लागु हुनेछ ।
कतारले गरेको नीजि क्षेत्रमा कार्यरत श्रमिकलाई विभेदरहित तलवको व्यवस्थाले कतारमा कार्यरत लाखौं आप्रवासी श्रमिक लाभान्वित हुने र उनीहरुले परिवारलाई बढी रकम पठाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ । कतारमा कृषि श्रमिक, सफाई श्रमिक (क्लीनर), घरेलु श्रमिक तथा निर्माण क्षेत्रमा काम गर्ने श्रमिक सवैभन्दा कम ज्याला पाउने श्रमिकमा पर्दछन् । नयाँ कानुनले उनीहरुको न्यूनतम ज्यालामा महत्वपूर्ण वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहने श्रमिकले केहि प्रकृया भनें पुरा गर्नुपर्नेछ । कुनै रोजगारदातासँग दुई बर्ष वा सो भन्दा कम समयावधिको करारमा कार्यरत कुनै श्रमिकले जागिर परिवर्तन गर्न चाहेमा त्यस्ता श्रमिकले रोजगारी छोड्नु एक महिना अगाडी नै पूर्व जानकारी दिनुपर्नेछ । यसैगरी दुई बर्ष भन्दा लामो समयावधिको करारमा कार्यरत रहेको भएमा दुई महिना अगाडी त्यस्तो पूर्वजानकारी रोजगारदातालाई दिनुपर्नेछ ।

 

कतारमा रोजगारदाता परिवर्तन गर्ने योजनामा हुनुहुन्छ ? यी हुन् पुरा गर्नुपर्ने प्रकृयाहरु

कतारमा रोजगारदाता परिवर्तन गर्न पाइने कानुन गत अगष्ट ३०, २०२० मा सार्वजनिक भएको छ ।

सो कानुन अनुसार रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहने श्रमिकले पुरा गर्नुपर्ने प्रकृयाका विषयमा कतारको प्रशासनिक विकास, श्रम तथा सामाजिक मामिला मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ ।

यसका लागि निम्न चरण पुरा गर्नुपर्ने सो मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छः

१. रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहने श्रमिकले आफूले रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहेको विषय electronic notification system of the ADLSA मार्फत अनलाइन माध्यमबाट जानकारी दिनुपर्नेछ ।

यसरी रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहने श्रमिक मध्ये दुई बर्ष वा सो भन्दा कम समयावधिको रोजगार करार सम्झौता भएकाहरुले एक् महिना अगावै तथा दुई बर्षभन्दा बढी समयावधिको रोजगार करार सम्झौता भएकाहरुले दुई महिना अगावै यसरी जानकारी दिनुपर्नेछ ।

२. यसरी अनलाइन प्रणाली मार्फत आवेदन दिंदा निम्नानुसारका कागजात सहित आवेदन दिनुपर्नेछ ।
क) रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहनेहरुले भर्नुपर्ने मन्त्रालयले उपलव्ध गराउने फारम
ख) आफू कार्यरत रोजगारदातासँगको रोजगार करार सम्झौताको प्रतिलिपि, यदि त्यस्तो सम्झौता पत्र नभएको अवस्थामा रोजगारीका लागि रोजगारदाताले दिएको अफर लेटर
ग) नयाँ रोजगारदाताको जव अफर पत्र (अरवी भाषामा हुनुपर्ने)

३. यसरी आवेदन दिएपश्चात श्रमिक तथा नयाँ रोजगारदाताले मन्त्रालयबाट रोजगारी परिवर्तन सम्वन्धि एसएमएस प्राप्त गर्नेछन् ।

४. तत्पश्चात नयाँ रोजगारदाताले श्रमिकसँगको रोजगारी सम्झौता सम्वन्धि प्रकृया अनलाइन मार्फत पुरा गर्नेछन् ।

५. नयाँ रोजगारदाताले रोजगार सम्झौता पत्र प्रिन्ट गरेर श्रमिकसँग छलफल गरी हस्ताक्षर गर्नेछन् ।

६. हस्ताक्षर गरिएको नयाँ सम्झौता पत्र पुनः रोजगारदाताले अनलाइन प्रणालीमा अपलोड गर्नेछन् । यसका लागि रोजगारदाताले ६० रियाल शुल्क तिर्नुपर्नेछ ।

७. जव नयाँ सम्झौतालाई मन्त्रालयले अनुमोदन गर्नेछ, त्यसपछि नयाँ रोजगारदाताले श्रमिकको नयाँ कतारी आइडी (परिचयपत्र) का लागि आवेदन दिनेछन् ।

यी सम्पूर्ण प्रकृया पुरा भएपछि श्रमिकले नयाँ रोजगारदातासँग काम सुरु गर्न सक्नेछन् । श्रमिकले नयाँ रोजगारदातासँगको आवद्धता सहितको कतारी आईडी तथा स्वास्थ्य परिचयपत्र प्राप्त गर्नेछन् ।

यदि कुनै व्यक्तिलाई नियमानुसार दिनुपर्ने पूर्वजानकारीको समयावधि (एक महिना वा दुई महिना) अगावै कुनै रोेजगारदाताले रोजगारीमा लगाउन चाहेमा नयाँ रोजगारदाताले पुरानो रोजगारदातालाई भर्ना प्रकृयामा भएको खर्चको निश्चित प्रतिशत तथा एकतर्फी हवाई टिकट वापतको रकम तिर्नुपर्ने मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ । यसरी तिर्ने खर्च श्रमिकको दुई महिनाको तलव भन्दा बढी भनें लिन पाइने छैन ।

कतारमा श्रमिकलाई तलव नदिने रोजगारदातालाई कडा कारवाही

श्रम बजारमा महत्वपूर्ण फेरवदल हुनेगरी कतारले अगष्ट ३०, २०२० मा जारी गरेका दुई नयाँ कानुनले श्रमिकलाई तलव, सुविधा नदिने रोजगारदातालाई कडा कारवाही गर्ने व्यवस्था गरेको छ । श्रमिकले काम गरे वापत तलव पाउने ग्यारेण्टी गर्ने प्रणाली (वेज प्रोटेक्सन सिष्टम) लाई थप प्रभावकारी बनाइने भन्दै कतारले अन्तराष्ट्रिय समुदायबाट हुने आलोचनालाई कम गर्ने प्रयत्न गरेको हो ।

कतारको प्रशासनिक विकास, श्रम तथा सामाजिक मामिला मन्त्रालयले जारी गरेको सुचनामा नयाँ श्रम कानुनले श्रमिकलाई काम गरेवापत तलव सुविधा नदिने रोजगारदातालाई हुने जरिवानामा कडाई गरिएको उल्लेख छ । यसैगरी उचित आवास सुविधा उपलव्ध नगराउने रोजगारदातालाई पनि कारवाही हुने व्यवस्था नयाँ कानुनमा समेटिएको जनाइएको छ

श्रमिकको गुनासो व्यवस्थापनका लागि बनाइने कमिटीहरुको संख्या वृद्धि गर्दै गुनासो व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राखिएको पनि सो मन्त्रालयले जनाएको छ । यसका लागि श्रम निरिक्षकहरुको दक्षता अभिवृद्धि गर्ने लक्ष्य समेत राखिएको सुचनामा जनाइएको छ ।

नयाँ कानुनका महत्वपूर्ण पक्षहरुः

– न्यूनतम तलव १ हजार रियाल हुने ।

– रोजगारदाताले आवास तथा खाना सुविधा उपलव्ध नगराएको अवस्थामा आवासका लागि ५ सय तथा खानाका लागि ३ सय रियाल थप उपलव्ध गराउनुपर्नेछ । यस्तो अवस्थामा मासिक तलव १ हजार ८ सय उपलव्ध गराउनु पर्नेछ ।

– करार अवधिभित्र कुनै श्रमिकले रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहेमा रोजगारदाताको नो अव्जेक्सन लेटर आवश्यक पर्नेछैन । तर यसरी रोजगारी छोड्दा दुई बर्षभन्दा कम समयावधिको रोजगार करार सम्झौता भएमा एक महिना अगावै तथा दुई बर्षभन्दा लामो समयावधिको रोजगार करार सम्झौता भएमा दुई महिना अगावै सुचना दिनुपर्नेछ । यसरी अग्रिम सुचना नदिइएको अवस्थामा श्रमिकलाई आर्थिक जरिवाना हुनेछ ।

मानव अधिकारवादी संस्था एम्नेष्टि ईण्टरनेशनलले कतारले ल्याएको नयाँ कानुनलाई श्रमिकको अधिकार रक्षाका दिशामा महत्वपूर्ण काम भन्दै यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुनुपर्ने बताएको छ । यसैगरी आईटीयूसी, आईएलओ लगायतका संघसंस्थाहरुले पनि कतारको नयाँ कानुनलाई स्वागत गरेका छन् ।

कतारको ‘ऐतिहासिक निर्णय’: रोजगारदाता फेर्न पाइने, न्यूनतम तलव तोकियो

कतारले श्रम कानूनमा महत्वपूर्ण परिवर्तन गर्दै न्यनूतम तलव वृद्धि र रोजगारदाता परिवर्तन गर्न पाउने व्यवस्था गरेको भन्दै अन्तराष्ट्रिय श्रम संगठन (आइएलओ) ले यसलाई ‘ऐतिहासिक परिवर्तन’ भनेको छ । आइएलओले रोजगारदाता परिवर्तन गर्न आफूले काम गरिरहेको रोजगारदाताको अनुमति चाहिने व्यवस्था खारेज तथा खाडी क्षेत्रमा नै भेदभावरहित न्यूनतम ज्याला कार्यान्वयन गरेको जनाएको छ ।

कतारको श्रम मन्त्रालयले आइतवार श्रम क्षेत्र सुधार सम्वन्धि कानुन लागु गर्दै भेदभावरहित न्यूनतम ज्याला तथा रोजगारदाता परिवर्तन गर्न ‘नो अव्जेक्सन सर्टिफिकेट’ आवश्यक नपर्ने व्यवस्था गरेको स्थानीय सञ्चार माध्यमहरुले पनि समाचार लेखेका छन् । कतारका श्रम मन्त्री युसुफ मोहम्मद अल ओथमन फक्रहुले भनेका छन्, “कतार आधानिक र समुन्नत श्रम बजार निर्माणका लागि प्रतिवद्ध छ । कतार भिजन २०३० लाई मध्यनजर गर्दा यो निर्णय महत्वपूर्ण हुने छ जहाँ श्रमिक, रोजगारदाता तथा कतारले लाभ प्राप्त गर्नेछ ।” नयाँ कानुन ६ महिनाभित्रमा लागु हुने जनाइएको छ ।

कतारले कानून नं १८, २०२० कार्यान्वयन गर्दै आप्रवासी कामदारले रोजगारदाताको अनुमति बेगर पनि अव रोजगारी परिवर्तन गर्न पाउने व्यवस्थाको निर्णय गरेको छ । कतारले यसअगाडी नै कफाला हटाउने घोषणा गरिसकेको थियो । यसले कतारी श्रम बजारमा नयाँ युग सुरु हुने आइएलओको भनाई छ ।

यसैगरी कानून नं १७, २०२० लागु गर्दै कतारले न्यनूतम तलव तोकेको छ । सो कानून अनुसार अव कतारमा न्यूनतम तलव १ हजार रियाल हुनेछ । यो निर्णय सवै श्रमिकलाई लागु हुनेछ । यसैगरी कतारमा हरेक श्रमिकलाई आवासका लागि प्रतिमहिना ५ सय रियाल तथा खानाका लागि ३ सय रियाल थप दिनुपर्नेछ । यसले कतारमा खाना तथा आवास सहित न्यूनतम तलव १ हजार ८ सय रियाल हुनेछ ।

“यो महत्वपूर्ण परिवर्तनको सुरुवात गरेर कतारले आफ्नो प्रतिवद्धतालाई प्रस्तुत गरेको छ,जसले श्रमिकलाई बढी स्वतन्त्रता, सुरक्षा तथा रोजगारदातालाई छनौटको बढी अवसर दिएको छ” आइएलओका महानिर्देशक गाई राईडरले भनेका छन्, “यसले सरकार, श्रमिक र रोजगारदाता मिलेर काम गर्दा के प्राप्त गर्न सकिन्छ भन्ने कुराको हामी साक्षि भएका छौं ।”

कतार सरकारको निर्णयलाई अन्तराष्ट्रिय ट्रेड यूनियन महासंघ (आईटीयूसी) ले पनि महत्वपूर्ण निर्णय भन्दै स्वागत गरेको छ । नयाँ कानूनले रोजगारदाताको श्रमिक माथिको नियन्त्रणको अन्त्य हुने आईटीयूसीको धारणा छ । यसैगरी खाडी क्षेत्रमै न्यूनतम ज्याला निर्धारण गरेर कतारले ऐतिहासिक काम गरेको सो संस्थाको भनाई छ । आइटीयूसीका महासचिव शरन बरोले भनेकी छन्, “कतारमा कार्यरत आप्रवासी श्रमिकहरुका लागि यो अत्यन्तै खुशीको समाचार हो, कतारको नेतृत्वले कफाला प्रणालीलाई हटाउन गरेको कार्य तथा नयाँ न्यूनतम ज्याला लागु गर्ने कानुन लामो समयदेखि प्रतिक्षा गरिएको विषय हो ।”

आइटीयूसीले कतार सरकारलाई ऐतिहासिक निर्णयका बारेमा सम्पूर्ण श्रमिकलाई जानकार बनाउन तथा नयाँ कानुनबाट लाभ लिने अवसर सिर्जना गर्न आवश्यक सहयोग गर्न तत्पर रहेको जनाएको छ । उसले खाडी क्षेत्रका अन्य मुलुकहरुले कतारको सिको गर्दै यस्तै परिवर्तन गर्न आवश्यक रहेको बताएको छ । आइटीयूसीले पछिल्लो कानुनले कतारमा कार्यरत ४ लाख भन्दा बढी आप्रवासी श्रमिकको न्यूनतम ज्यालामा ३३ प्रतिशत वृद्धि भएको जनाएको छ । कतारले घोषणा गरेको कुल १ हजार ८ सय रियाल मध्ये १ हजार न्यूनतम तलव हो भनें ५ सय आवासका लागि खर्च तथा ३ सय खाना खर्च हो । यो निर्णय घरेलु श्रमिकलाई पनि लागु हुनेछ ।

कतारले गरेको नीजि क्षेत्रमा कार्यरत श्रमिकलाई विभेदरहित तलवको व्यवस्थाले कतारमा कार्यरत लाखौं आप्रवासी श्रमिक लाभान्वित हुने र उनीहरुले परिवारलाई बढी रकम पठाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ । कतारमा कृषि श्रमिक, सफाई श्रमिक (क्लीनर), घरेलु श्रमिक तथा निर्माण क्षेत्रमा काम गर्ने श्रमिक सवैभन्दा कम ज्याला पाउने श्रमिकमा पर्दछन् । नयाँ कानुनले उनीहरुको न्यूनतम ज्यालामा महत्वपूर्ण वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

रोजगारदाता परिवर्तन गर्न चाहने श्रमिकले केहि प्रकृया भनें पुरा गर्नुपर्नेछ । कुनै रोजगारदातासँग दुई बर्ष वा सो भन्दा कम समयावधिको करारमा कार्यरत कुनै श्रमिकले जागिर परिवर्तन गर्न चाहेमा त्यस्ता श्रमिकले रोजगारी छोड्नु एक महिना अगाडी नै पूर्व जानकारी दिनुपर्नेछ । यसैगरी दुई बर्ष भन्दा लामो समयावधिको करारमा कार्यरत रहेको भएमा दुई महिना अगाडी त्यस्तो पूर्वजानकारी रोजगारदातालाई दिनुपर्नेछ ।

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *