हेटौंडा, कार्तिक ३ गते । सामाजिक अभियन्ता विशालराज महतले समाजमा विद्यमान लैङ्गिक भेदभावको विषयमा सन्तुलित दृष्टिकोण आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत लेख्दै समाजले महिलाको पक्षमा केन्द्रित समानता र न्यायका बहसहरू आवश्यक भए पनि, पुरुषहरूको पीडा र अधिकार पनि बेवास्ता हुन नहुने बताएका छन्।
महतका अनुसार समाजले “न्याय” र “समानता” को कुरा गरे पनि यसको व्यवहारिक रूप जटिल र कहिलेकाहीँ एकपक्षीय देखिन्छ। उनले लेखेका छन्, “महिलाहरू पितृसत्तात्मक व्यवस्थाको कारण संरचनागत रूपमा पछाडि परेका छन्, तर समाजले पुरुषहरूको भावनात्मक र कानुनी समस्यालाई भने अझै गम्भीरतापूर्वक लिएको छैन।”
उनले समाजमा बाल्यकालदेखि नै पुरुषलाई “शक्तिशाली” र “अटल” रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रवृत्तिले उनीहरूलाई भावनात्मक रूपमा एक्लो बनाएको उल्लेख गरेका छन्। “पुरुषलाई दुःख, असफलता वा पीडा व्यक्त गर्न नदिने संस्कारले उनको मानसिक स्वास्थ्यलाई असर पुर्याउँछ,” महतले भनेका छन्।
कानुनी रूपमा पनि कतिपय व्यवस्थाहरू पुरुषका लागि असजिलो हुने दाबी गर्दै उनले विवाह विच्छेद, सम्पत्ति बाँडफाँड र बालबालिकाको हिरासतका विषयमा पुनर्विचार आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार, “यी कानुनहरूको उद्देश्य महिलाको सुरक्षा भए पनि कहिलेकाहीँ यसले न्यायको सन्तुलन गुमाउँछ।”
त्यस्तै, समाजले घरेलु हिंसा वा मानसिक प्रताडनाको शिकार भएका पुरुषलाई गम्भीरतापूर्वक नलिने प्रवृत्तिप्रति पनि उनले ध्यानाकर्षण गराएका छन्।
महतले लेखेका छन्, “वास्तविक समानता भनेको कुनै एक लिङ्गलाई माथि राख्नु होइन, दुवैको पीडा, भावना र योगदानलाई समान रूपमा स्वीकार गर्नु हो। पुरुष र महिला दुवैले रुन र कमजोर हुन पाउने अधिकार पाउनुपर्छ।”
उनका अनुसार, न्यायको आधार लिङ्ग होइन, मानवता हुनुपर्छ।
