काठमाडौँ, भदौ २५ गते । मुलुकभर परेको अविरल वर्षाका कारण निम्तिएको बाढी पहिरोको विनाशकारी असरबीच नेत्रहीन युवासंघ नेपालले विज्ञप्ति जारी गर्दै प्रभावित क्षेत्रका अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको मनोसामाजिक स्वास्थ्य र सुरक्षाका लागि तत्काल कदम चाल्न सरकार तथा सम्बद्ध निकायहरूसँग जोडदार माग गरेको छ।
भदौ २४ गतेसम्म विपद्का कारण देशभर कम्तीमा १ हजार ३ सय ८० जनाको मृत्यु भइसकेको र करिब ५ हजार ५ सय व्यक्ति अझै बेपत्ता रहेकाले प्रभावित परिवारमा दीर्घकालीन मनोवैज्ञानिक असर पर्ने भन्दै संघले यस विषयमा गम्भीर ध्यानाकर्षण गराएको हो।
विश्व आत्महत्या रोकथाम दिवसको सन्दर्भ पारेर जारी गरिएको उक्त विज्ञप्तिमा संघले अन्तर्राष्ट्रिय नारा “आत्महत्याप्रतिको आमधारणा बदलौँ” र यस वर्षको आह्वान “संवाद सुरु गरौँ” लाई उद्धृत गर्दै विपद्को समयमा मानसिक स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने स्पष्ट पारेको छ। विश्वभर हरेक वर्ष ७ लाख २० हजारभन्दा बढी मानिसले आत्महत्याका कारण ज्यान गुमाउने तथ्यलाई औँल्याउँदै संस्थाले सङ्कटको बेला प्रभावकारी संवाद र मानसिक स्वास्थ्य सेवामा पहुँच विस्तार गरेर मात्र सम्भावित जोखिम न्यूनीकरण गर्न सकिने बताएको छ।
खोज तथा उद्धार जारी रहे पनि आफ्ना आफन्तको अवस्था अझै अज्ञात रहँदा उत्पन्न अनिश्चितताले समुदायमा गम्भीर तनाव सिर्जना गरिरहेकाले मानसिक स्वास्थ्यलाई राहत र पुनर्लाभको मुख्य अङ्ग बनाउनुपर्ने धारणा संघले अघि सारेको छ।
विशेष गरी यस्ता प्राकृतिक विपद्का बेला अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले भोग्नुपरेको समस्या झनै जटिल हुने भएकाले उनीहरूका लागि विशेष र समावेशी संयन्त्र आवश्यक रहेको कुरालाई विज्ञप्तिमा जोड दिइएको छ। आपत्कालीन अवस्थामा ह्वीलचेयर तथा सेतो छडीजस्ता दैनिक जीवनका लागि अपरिहार्य सहायक सामग्री नष्ट हुने, अस्थायी आश्रयस्थल र सूचना प्रणाली पहुँचयोग्य नहुने तथा नियमित औषधि उपचारमा बाधा पुग्दा उनीहरूमाझ असुरक्षा र एकलोपनको भावना तीव्र रूपमा बढेर जान्छ।
यस्ता व्यावहारिक र भौतिक अवरोधले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई थप मानसिक जोखिममा धकेल्ने भएकाले सरकारले राहत र पुनर्स्थापनाका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दा उनीहरूको मनोसामाजिक सुरक्षालाई अनिवार्य रूपमा समेट्नुपर्ने मागसमेत संघले गरेको छ।
