काठमाडौँ, फागुन १७ गते । राजनीतिक विश्लेषक बुद्धछिरिङ मोक्तानले राष्ट्रिय सुरक्षा र प्रतिरक्षाको कमजोर अवस्थाले मुलुकको अस्तित्वमै गम्भीर खतरा उत्पन्न हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल फेसबुक मार्फत सार्वजनिक गरेको विश्लेषणात्मक स्टाटसमा राज्यको अस्तित्व सुरक्षा र प्रतिरक्षामा निर्भर रहने स्पष्ट उल्लेख गरेका छन्।
मोक्तानका अनुसार, सुरक्षा आन्तरिक राजनीतिक विषय हो, जसले कानुन–व्यवस्था, आन्तरिक स्थिरता र नागरिक सुरक्षालाई समेट्छ भने प्रतिरक्षा बाह्य भूराजनीतिक चुनौतीसँग सम्बन्धित विषय हो। यी दुईमध्ये कुनै एक कमजोर भएमा राज्य नै संकटमा पर्न सक्ने उनको ठोकुवा छ।
प्रतिरक्षाको सवालमा उनले नेपाल दुई ठूला शक्तिहरूको बीचमा रहे पनि स्वतन्त्र र प्रभावकारी प्रतिरक्षा क्षमता विकास गर्न नसकेको यथार्थ औँल्याएका छन्। प्रतिरक्षा रणनीति स्पष्ट नहुँदा बाह्य दबाब र हस्तक्षेपको जोखिम बढ्ने र यसले राष्ट्रिय स्वाधीनतामाथि चुनौती खडा गर्ने उनको भनाइ छ।
आन्तरिक सुरक्षातर्फ संकेत गर्दै मोक्तानले भाद्र २३ र २४ गते घटेका घटनाहरूले राज्यको सुरक्षा संयन्त्र कमजोर रहेको प्रमाणित गरेको उल्लेख गरेका छन्। उनले कानुन–व्यवस्था सुदृढ गर्ने, संकट व्यवस्थापन क्षमता बढाउने र सुरक्षा निकायबीच समन्वय मजबुत बनाउने स्पष्ट सुरक्षा रणनीति आवश्यक रहेको बताएका छन्।
नीतिगत कमजोरीतर्फ इंगित गर्दै उनले केपी शर्मा ओली नेतृत्वको नेकपा (एमाले) का केही निर्णयहरूले प्रतिरक्षा क्षमतामा दीर्घकालीन नकारात्मक असर पारेको दाबी गरेका छन्। साथै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीसँग सम्बन्धित राजनीतिक अभ्यास र नेतृत्व शैलीले विद्यमान सुरक्षा संरचनामा थप अस्थिरता ल्याउने जोखिम रहेको भन्दै उनले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
उनले निष्कर्षमा राष्ट्रिय सुरक्षा र प्रतिरक्षा नीतिको पुनरावलोकन, दीर्घकालीन रणनीतिक योजना निर्माण तथा राज्यको ‘हार्ड पावर’ संरचना जिम्मेवार र सक्षम नेतृत्वको हातमा रहनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। अन्यथा भविष्यमा अझ गम्भीर राष्ट्रिय संकट उत्पन्न हुन सक्ने चेतावनी उनको छ।
