हेटौंडा, कार्तिक ८ गते । सूर्य उपासना र पवित्रता प्रतीक छठ पर्व आजदेखि नहाय–खाय विधिपूर्वक सुरु भएको छ । चार दिनसम्म मनाइने यो पर्वमा व्रतालुहरूले नदी, पोखरी तथा जलाशयमा स्नान गरी आत्मशुद्धि गर्ने र अरवा अर्बाईन भोजन ग्रहण गरेर व्रतको प्रारम्भ गर्ने परम्परा रहिआएको छ ।
छठ पर्वको पहिलो दिनलाई नहाय खाय भनिन्छ । यस दिन व्रतालुहरूले शरीर र मन पवित्र बनाई अन्न शुद्ध गरेर पकाएको प्रसाद ग्रहण गर्छन् । दोस्रो दिन अर्थात् खरनामा व्रतालु महिलाहरूले चामल, सक्खर र दूध मिसाएर खीर बनाएर सूर्यदेवलाई अर्पण गरी प्रसाद ग्रहण गर्छन् ।
तेस्रो दिन साँझको समयमा अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ दिइने छ, जसलाई सन्ध्या अर्घ्य भनिन्छ । यस दिन महिलाहरूले बाँसको डलामा ठकुवा, भुसवा, केरा, उखु, हल्दी, अदुवा, तरकारी, मिठाई र फलफूल राखी जलाशय किनारमा सूर्यदेवलाई अर्घ्य अर्पण गर्छन् । चौथो दिन बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएपछि व्रत पारन गरेर पर्वको समापन गरिन्छ ।
छठ पर्व सूर्यदेव र उषादेवीको आराधना गर्ने पर्व हो । पौराणिक मान्यताअनुसार सूर्यदेवलाई अर्घ्य दिँदा आरोग्य, दीर्घायु, समृद्धि र सन्तानको कल्याण प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ । ऋग्वेदमा सूर्यदेवको स्तुति गरिएको छ र यस पर्वलाई प्रकृति, जल, वायु, र सूर्यका प्रति कृतज्ञता प्रकट गर्ने उत्सवका रूपमा पनि लिइन्छ ।
मकवानपुरमा पनि यस पर्वलाई भव्य रूपमा मनाउने तयारी पूरा गरिएको छ । जिल्ला प्रशासन र स्थानीय निकायको सहयोगमा छठ घाटहरूमा सरसफाइ, सुरक्षा तथा उज्यालोको विशेष व्यवस्था गरिएको छ । विभिन्न खोलाका किनारमा पूजा–आराधनाका लागि टेन्ट, बाँसका तोरण र प्रवेशद्वार (गेट) निर्माण गरिएको छ । भक्तजनहरूले बिहानदेखि नै घाटतर्फ प्रस्थान गरी धार्मिक अनुष्ठानमा सहभागी भइरहेका छन् ।
चार दिनसम्म मनाइने यो पर्व केवल धार्मिक आस्थासँग मात्र सीमित नभई सामाजिक एकता, परिवारिक सम्बन्ध र सांस्कृतिक समृद्धिको प्रतीकका रूपमा पनि स्थापित भएको छ । सूर्य उपासना र प्रकृतिप्रतिको कृतज्ञतासँग जोडिएको यस पर्वले नेपाली समाजमा सद्भाव, भक्ति र समर्पणको सन्देश फैलाइरहेको छ ।
