सशान्त तामाङ

काठमाडौं, पुस १५ गते । राजनीतिक विश्लेषक बुद्धछिरिङ मोक्तानले स्वदेशवादलाई वैचारिक–राजनीतिक दर्शन प्रणालीका रूपमा अघि सार्दै राज्य प्रणालीको विज्ञान वहुलराष्ट्रवाद र सामुदायिक समाजवाद रहेको बताएका छन्। उनले यी अवधारणालाई लिएर स्वदेशवादी मित्रहरूबाट उठाइने आलोचनाप्रति आफ्नो धारणा सार्वजनिक गरेका हुन्। मोक्तानका अनुसार, धेरैले वहुलराष्ट्रवाद र सामुदायिक समाजवादलाई पश्चिमी औपनिवेशिक अवधारणाको रूपमा बुझ्ने गरेको पाइन्छ। तर गहिरो अध्ययनपछि यी अवधारणाहरू पूर्वीय दर्शनभित्रै रहेको वैदिक, बौद्ध र जैन दार्शनिक वाङ्मयबाट व्याख्या गर्न सकिने निष्कर्षमा आफू पुगेको उनले उल्लेख गरेका छन्। उनले भनेका छन्, “धेरै अध्ययनपछि पूर्वीय दर्शनकै शब्द र अवधारणाबाट वहुलराष्ट्रवाद र सामुदायिक समाजवादलाई बुझाउने प्रयास गरिएको छ।” यद्यपि हाल थप अध्ययन जारी…

काठमाडौं, पुस १५ गते । राजनीतिक विश्लेषक बुद्ध छिरिङ मोक्तानले समसामयिक नेपाली राजनीतिमा देखिएका प्रभावशाली पात्र र शक्ति सन्तुलनबारे टिप्पणी गरेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत राखेको स्टाटसमा काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन), राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने तथा वर्तमान ऊर्जामन्त्री कुलमान घिसिङका राजनीतिक अभिभावक बाबुराम भट्टराई रहेको दाबी गरेका छन्। मोक्तानले यी पात्रहरूको राजनीतिक उदय आकस्मिक नभई निश्चित वैचारिक तथा राजनीतिक मार्गदर्शनसँग जोडिएको उल्लेख गरेका छन्। “यो कुरा नभुल्नु” भन्दै उनले पछिल्ला राजनीतिक गतिविधिको गहिरो सन्दर्भतर्फ संकेत गरेका छन्। त्यसैगरी, उनले सुदन गुरुङलाई ‘किङमेकर’को रूपमा चित्रण गर्दै आफ्नो राजनीतिक यात्राको प्रारम्भ गोरखनाथको आशिर्वादबाट गरेको उल्लेख गरेका छन्।…