समाचार

काठमाडौँ, फागुन १७ गते । राजनीतिक विश्लेषक बुद्धछिरिङ मोक्तानले राष्ट्रिय सुरक्षा र प्रतिरक्षाको कमजोर अवस्थाले मुलुकको अस्तित्वमै गम्भीर खतरा उत्पन्न हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल फेसबुक मार्फत सार्वजनिक गरेको विश्लेषणात्मक स्टाटसमा राज्यको अस्तित्व सुरक्षा र प्रतिरक्षामा निर्भर रहने स्पष्ट उल्लेख गरेका छन्। मोक्तानका अनुसार, सुरक्षा आन्तरिक राजनीतिक विषय हो, जसले कानुन–व्यवस्था, आन्तरिक स्थिरता र नागरिक सुरक्षालाई समेट्छ भने प्रतिरक्षा बाह्य भूराजनीतिक चुनौतीसँग सम्बन्धित विषय हो। यी दुईमध्ये कुनै एक कमजोर भएमा राज्य नै संकटमा पर्न सक्ने उनको ठोकुवा छ। प्रतिरक्षाको सवालमा उनले नेपाल दुई ठूला शक्तिहरूको बीचमा रहे पनि स्वतन्त्र र प्रभावकारी प्रतिरक्षा क्षमता विकास गर्न नसकेको…

काठमाडौँ, फागुन १५ गते । राजनीतिक विश्लेषक बुद्धछिरिङ मोक्तानले नेपालको समकालीन राजनीतिमाथि गम्भीर प्रश्न उठाउँदै लोकतन्त्रको नाममा भइरहेको शक्ति दुरुपयोग अब धेरै समय लुक्न नसक्ने बताएका छन् । सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत सार्वजनिक गरिएको आफ्नो स्टाटसमा उनले लोकतन्त्रलाई जनताको अधिकार सुनिश्चित गर्ने माध्यमभन्दा पनि सीमित समूहले शक्ति र सम्पत्ति आर्जन गर्ने साधन बनाइँदै लगिएको आरोप लगाएका छन् । उनका अनुसार राजनीतिक घोटालामार्फत सत्ता हात पार्ने र त्यसैलाई व्यक्तिगत लाभको साधन बनाउने प्रवृत्तिले देशलाई संस्थागत रूपमा कमजोर बनाइरहेको छ । अझ खतरनाक पक्ष के छ भने, यस्ता अभ्यासलाई संरचनागत रूपमा सुरक्षित गरिँदा त्यसविरुद्ध उठ्ने आलोचनात्मक आवाज दबाउने प्रयास भइरहेको छ । मोक्तानले…

काठमाडौँ, फागुन १५ गते । राजनीतिक विश्लेषक बुद्धछिरिङ मोक्तानले पश्चिमी मिडियाको प्रभाव, प्रोपग्याण्डा र अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा यसको प्रयोगलाई लिएर सन्तुलित दृष्टिकोण आवश्यक रहेको बताएका छन्। सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत सार्वजनिक गरेको स्टाटसमा उनले मिडियालाई न त पूर्ण शत्रु ठान्नुपर्ने, न त पूर्ण सत्यको एकमात्र स्रोत मान्नुपर्ने धारणा राखेका छन्। उनका अनुसार BBC जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाले आफूलाई स्वतन्त्र र निष्पक्ष भने पनि त्यसको समाचार फ्रेमिङमा पश्चिमी उदारवादी मूल्य र कहिलेकाहीँ बेलायती विदेश नीतिको प्रभाव देखिन सक्ने आलोचना हुँदै आएको छ। तर यस्तो आरोप BBC मात्र नभई धेरै अन्तर्राष्ट्रिय मिडियामाथि लाग्ने गरेको उनको भनाइ छ। मोक्तानले ऐतिहासिक सन्दर्भ प्रस्तुत गर्दै सिंगापुरका पूर्वप्रधानमन्त्री Lee…

काठमाडौँ, फागुन १२ गते । राजनीतिक विश्लेषक बुद्धछिरिङ मोक्तानले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) वा सोही प्रकृतिका राजनीतिक समूहहरूलाई निषेध गर्नु अनिवार्य रहेको बताएका छन्। उनले लोकतन्त्रको नाममा घोटालावाजी र राज्यको अस्तित्व माथि खतरा निम्त्याउने समूहलाई छुट दिँदा दीर्घकालीन रूपमा राष्ट्रकै सार्वभौमिकतामा असर पर्ने चेतावनी दिएका हुन्। आफ्नो सामाजिक सञ्जाल फेसबुक मार्फत सार्वजनिक गरेको स्टाटसमा मोक्तानले विश्वका लोकतान्त्रिक मुलुकहरूमा समेत लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यताविरुद्ध उभिने दल तथा समूहहरूमाथि कडा प्रतिबन्ध लगाइएको उदाहरण प्रस्तुत गरेका छन्। उनका अनुसार जर्मनी तथा युरोप का विभिन्न मुलुकहरूले नाजी पार्टी र कम्युनिष्ट पार्टीहरू माथि प्रतिबन्ध लगाएको इतिहास छ। त्यस्तै, थाईल्याण्ड, सिङ्गापुर, बंगलादेश र पाकिस्तान जस्ता मुलुकहरूले पनि लोकतान्त्रिक…

काठमाडौँ, फागुन १२ गते । राजनीतिक विश्लेषक बुद्धछिरिङ मोक्तानले राष्ट्रिय राजनीति र वैचारिक दिशाबारे गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्। सामाजिक सञ्जाल फेसबुक मार्फत सार्वजनिक गरेको आफ्नो स्टाटसमा उनले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीलाई केवल “नयाँ आशा”को नाममा प्रस्तुत गरिएको राजनीतिक प्रयोग हो कि योजना बद्ध राजनीतिक घोटाला (Scam) हो भन्ने प्रश्न उठाएका हुन्। मोक्तानले इतिहासले देखाइसकेको उदाहरण उल्लेख गर्दै “समाजवाद” भन्ने आदर्श व्यवहारमा धेरै ठाउँमा सत्ताकेन्द्रित संरचना र राजनीतिक घोटालामा रूपान्तरण भएको तर्क गरेका छन्। उनका अनुसार मार्क्सवाद, लेनिनवाद र माओवादजस्ता विचारधाराका प्रयोगहरू अन्ततः सत्ता केन्द्रित व्यवस्थामै सीमित हुन पुगे। उनले अर्कोतर्फ ऐतिहासिक र सभ्यतागत राज्यदृष्टिका विकल्पहरूमध्ये उदारवाद सापेक्ष रूपमा सफल राज्यदृष्टि सावित…